Tin tức

Thông số kĩ thuật

Chi tiết sản phẩm

Bản chất khoa học đằng sau hiện tượng một phút có 61 giây

Theo tiêu chuẩn đo lường thông thường, chúng ta luôn mặc định một phút có đúng 60 giây. Tuy nhiên, trong lịch sử ngành đo thời gian, thế giới từng ghi nhận những khoảnh khắc đặc biệt khi một phút kéo dài đến 61 giây nhờ vào khái niệm giây nhuận.

Để hiểu rõ hơn, chúng ta cần phân biệt hai hệ thống đo lường thời gian cốt lõi:

• Thời gian nguyên tử: Dựa trên dao động cực kỳ ổn định của các đồng hồ nguyên tử hiện đại.
• Thời gian thiên văn: Dựa trên tốc độ quay thực tế của Trái Đất trong không gian.

Do tốc độ quay của Trái Đất không hoàn toàn đồng nhất mà có xu hướng chậm dần theo thời gian, độ lệch giữa hai hệ thống này xuất hiện. Các nhà khoa học đã dùng giây nhuận như một chiếc cầu nối để cân bằng hai hệ thống này lại với nhau.

Cách thức vận hành của cơ chế giây nhuận

Kể từ khi được áp dụng vào năm 1972, việc bổ sung giây nhuận không diễn ra theo chu kỳ cố định hàng năm. Thay vào đó, nó phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu thực tế về độ chậm của vòng quay Trái Đất.

Khi cần điều chỉnh, đồng hồ chuẩn quốc tế UTC sẽ hiển thị mốc thời gian đặc biệt là 23 giờ 59 phút 60 giây trước khi bước sang ngày mới. Lần gần đây nhất thế giới thực hiện thao tác này là vào ngày 31 tháng 12 năm 2016.

Hiểm họa công nghệ từ giây nhuận và nguy cơ giây nhuận âm

Dù chỉ là một khoảng thời gian vô cùng ngắn ngủi, giây nhuận lại là cơn ác mộng đối với ngành công nghệ thông tin. Phần lớn các hệ thống máy tính và máy chủ trên toàn cầu được lập trình sẵn với mặc định bất di bất dịch: mỗi phút luôn có đúng 60 giây.

Khi sự kiện bổ sung thời gian diễn ra mà không theo một quy luật cố định nào, các kỹ sư phần mềm rất khó để lập trình dự phòng. Thực tế lịch sử đã chứng minh điều này:

• Năm 2012, mạng xã hội lớn Reddit từng tê liệt hoàn toàn chỉ vì sự xuất hiện của một giây nhuận.
• Nhiều hệ thống giao dịch tài chính và viễn thông gặp lỗi đồng bộ dữ liệu nghiêm trọng.

Thách thức mới mang tên giây nhuận âm

Không chỉ dừng lại ở việc thêm thời gian, các chuyên gia từ Cục Cân đo Quốc tế (BIPM) còn cảnh báo về nguy cơ xuất hiện giây nhuận âm - tức là phải lược bỏ đi một giây do Trái Đất quay nhanh hơn bình thường.

Xác suất áp dụng cơ chế này trước năm 2035 lên tới 30%. Việc cắt bỏ thời gian chưa từng có tiền lệ này có thể gây ra cú sốc lớn cho hạ tầng số toàn cầu, với mức độ rủi ro và chi phí khắc phục được ví von như sự cố máy tính Y2K huyền thoại.

Tương lai nào cho việc đo lường thời gian số?

Trước những rủi ro hiện hữu có thể làm gián đoạn các lĩnh vực trọng yếu như năng lượng, viễn thông và hàng không vũ trụ, cộng đồng khoa học quốc tế đã đi đến quyết định lịch sử.

Kế hoạch chấm dứt hoàn toàn cơ chế giây nhuận đã được đẩy nhanh lịch trình sang ngày 20 tháng 5 năm 2027. Thay vì điều chỉnh từng giây lẻ tẻ, giới chuyên môn sẽ cho phép độ chênh lệch thời gian tích lũy đến biên độ lớn hơn (khoảng một giờ) mới tiến hành can thiệp.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia công nghệ, sự thay đổi này là bước đi tất yếu. Nó giúp duy trì sự ổn định tuyệt đối cho các hệ thống công nghệ hiện đại, đảm bảo nền kinh số toàn cầu vận hành trơn tru và an toàn trước thềm kỷ nguyên số hóa sâu rộng.