Lập trình viên NTDEV đã tối ưu hóa thành công Windows 11 26H2 để khởi động trên hệ thống chỉ có 128 MB RAM và nằm gọn trong một đĩa CD dung lượng 700 MB. Thử nghiệm này nằm trong dự án Pico11, minh chứng cho khả năng tinh giản phần cứng cực độ của hệ điều hành.

Trong bối cảnh các yêu cầu phần cứng ngày càng khắt khe từ phía nhà phát triển, giới công nghệ lại được một phen ngỡ ngàng trước giới hạn tối ưu của hệ điều hành. Mới đây, lập trình viên nổi tiếng NTDEV – tác giả dự án Tiny11 quen thuộc – đã thực hiện thành công thử nghiệm đưa Windows 11 26H2 khởi động trên một hệ thống chỉ vỏn vẹn 128 MB RAM.
Thử nghiệm này không chỉ mang tính chất phô diễn kỹ thuật lập trình đỉnh cao mà còn hé lộ dự án thử nghiệm ý tưởng hoàn toàn mới mang tên Pico11. Con số 128 MB RAM thực sự là một khoảng cách cực kỳ xa so với mức yêu cầu phần cứng tối thiểu 4 GB RAM mà Microsoft đang áp dụng chính thức cho hệ điều hành này.
Động thái này diễn ra khi Microsoft đang nỗ lực cải tiến các gói cập nhật nhằm giảm thiểu mức tiêu thụ tài nguyên và cải thiện độ phản hồi cho hệ điều hành. Trước đó, cộng đồng công nghệ cũng từng tìm ra cách hạ mức RAM xuống 2,5 GB bằng công cụ Rufus.
Tuy nhiên, việc ép xung hoặc tinh chỉnh giới hạn xuống mức dưới 1 GB, thậm chí là vài trăm megabyte, luôn là bài toán khó. Bản thân NTDEV cũng từng ghi dấu ấn khi cho Windows 7 chạy trên 128 MB RAM cùng vi xử lý Pentium 5 MHz qua trình giả lập sau gần nửa tiếng tải màn hình.
Không chỉ dừng lại ở dung lượng bộ nhớ RAM, dự án Pico11 còn gây ấn tượng mạnh khi thu nhỏ toàn bộ tệp ISO cài đặt xuống còn chưa đầy 700 MB (chính xác là 699.811.840 byte). Kích thước này giúp bộ cài vừa vặn hoàn hảo trên một chiếc đĩa CD-ROM truyền thống.
Dù bị cắt giảm tối đa các thành phần phụ trợ để đạt kích thước kỷ lục, hệ thống vẫn có khả năng khởi động ổn định vào giao diện desktop quen thuộc của Windows 11. Một số ứng dụng cốt lõi vẫn duy trì hoạt động bình thường bao gồm:
Đáng chú ý, công cụ quản lý tác vụ Task Manager nặng nề đã được thay thế bằng một phiên bản cũ nhẹ hơn nhằm tối ưu hóa từng kilobyte tài nguyên cho hệ thống yếu.
Dưới góc độ của một chuyên gia hệ thống, việc cắt giảm tài nguyên để chạy một hệ điều hành hiện đại trên phần cứng cổ điển đòi hỏi sự đánh đổi rất lớn. Để đạt được thành quả này, NTDEV buộc phải lược bỏ hoàn toàn dịch vụ Windows Update cùng các tính năng bảo trì và vá lỗi hệ thống quan trọng.
Điều này đồng nghĩa với việc các bản dựng siêu rút gọn như Pico11 chỉ mang ý nghĩa thử nghiệm kỹ thuật, nghiên cứu khả năng tùy biến hoặc phục vụ các môi trường phần cứng nhúng đặc thù. Chúng hoàn toàn không phù hợp để sử dụng cho các tác vụ làm việc hằng ngày do những rủi ro tiềm ẩn về bảo mật và sự ổn định lâu dài.
Dẫu vậy, thử nghiệm này vẫn là nguồn cảm hứng lớn cho cộng đồng yêu thích tối ưu hóa phần mềm, minh chứng cho sức mạnh tùy biến không giới hạn của hệ sinh thái Windows.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ HỢP THÀNH THỊNH
Showroom: 406/55 Cộng Hòa, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Giấy CN đăng ký kinh doanh và mã số thuế: 0310583337 do sở Kế hoạch & Đầu tư thành phố Hồ Chí Minh cấp.

Trong bối cảnh các yêu cầu phần cứng ngày càng khắt khe từ phía nhà phát triển, giới công nghệ lại được một phen ngỡ ngàng trước giới hạn tối ưu của hệ điều hành. Mới đây, lập trình viên nổi tiếng NTDEV – tác giả dự án Tiny11 quen thuộc – đã thực hiện thành công thử nghiệm đưa Windows 11 26H2 khởi động trên một hệ thống chỉ vỏn vẹn 128 MB RAM.
Thử nghiệm này không chỉ mang tính chất phô diễn kỹ thuật lập trình đỉnh cao mà còn hé lộ dự án thử nghiệm ý tưởng hoàn toàn mới mang tên Pico11. Con số 128 MB RAM thực sự là một khoảng cách cực kỳ xa so với mức yêu cầu phần cứng tối thiểu 4 GB RAM mà Microsoft đang áp dụng chính thức cho hệ điều hành này.
Động thái này diễn ra khi Microsoft đang nỗ lực cải tiến các gói cập nhật nhằm giảm thiểu mức tiêu thụ tài nguyên và cải thiện độ phản hồi cho hệ điều hành. Trước đó, cộng đồng công nghệ cũng từng tìm ra cách hạ mức RAM xuống 2,5 GB bằng công cụ Rufus.
Tuy nhiên, việc ép xung hoặc tinh chỉnh giới hạn xuống mức dưới 1 GB, thậm chí là vài trăm megabyte, luôn là bài toán khó. Bản thân NTDEV cũng từng ghi dấu ấn khi cho Windows 7 chạy trên 128 MB RAM cùng vi xử lý Pentium 5 MHz qua trình giả lập sau gần nửa tiếng tải màn hình.
Không chỉ dừng lại ở dung lượng bộ nhớ RAM, dự án Pico11 còn gây ấn tượng mạnh khi thu nhỏ toàn bộ tệp ISO cài đặt xuống còn chưa đầy 700 MB (chính xác là 699.811.840 byte). Kích thước này giúp bộ cài vừa vặn hoàn hảo trên một chiếc đĩa CD-ROM truyền thống.
Dù bị cắt giảm tối đa các thành phần phụ trợ để đạt kích thước kỷ lục, hệ thống vẫn có khả năng khởi động ổn định vào giao diện desktop quen thuộc của Windows 11. Một số ứng dụng cốt lõi vẫn duy trì hoạt động bình thường bao gồm:
Đáng chú ý, công cụ quản lý tác vụ Task Manager nặng nề đã được thay thế bằng một phiên bản cũ nhẹ hơn nhằm tối ưu hóa từng kilobyte tài nguyên cho hệ thống yếu.
Dưới góc độ của một chuyên gia hệ thống, việc cắt giảm tài nguyên để chạy một hệ điều hành hiện đại trên phần cứng cổ điển đòi hỏi sự đánh đổi rất lớn. Để đạt được thành quả này, NTDEV buộc phải lược bỏ hoàn toàn dịch vụ Windows Update cùng các tính năng bảo trì và vá lỗi hệ thống quan trọng.
Điều này đồng nghĩa với việc các bản dựng siêu rút gọn như Pico11 chỉ mang ý nghĩa thử nghiệm kỹ thuật, nghiên cứu khả năng tùy biến hoặc phục vụ các môi trường phần cứng nhúng đặc thù. Chúng hoàn toàn không phù hợp để sử dụng cho các tác vụ làm việc hằng ngày do những rủi ro tiềm ẩn về bảo mật và sự ổn định lâu dài.
Dẫu vậy, thử nghiệm này vẫn là nguồn cảm hứng lớn cho cộng đồng yêu thích tối ưu hóa phần mềm, minh chứng cho sức mạnh tùy biến không giới hạn của hệ sinh thái Windows.